Nowy Dwór Mazowiecki. Dawne przedszkole przy Strażackiej w Okuninie uznane za mienie gromadzkie. Starosta wydała decyzję

Starosta nowodworska, Magdalena Biernacka wydała decyzję stwierdzającą, że nieruchomość położona przy ulicy Strażackiej 31 w Okuninie w Nowym Dworze Mazowieckim przed wejściem w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiła mienie gromadzkie. Rozstrzygnięcie dotyczy mierzącej 1,22 tys. m² działki, na której znajduje się budynek dawnego przedszkola.

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek burmistrza Nowego Dworu Mazowieckiego, Sebastiana Sosińskiego z października 2025 r. Celem było jednoznaczne ustalenie statusu prawnego nieruchomości, która od wielu dziesięcioleci pełniła funkcje publiczne i społeczne, lecz nie posiadała uregulowanego stanu prawnego w postaci księgi wieczystej. W wydanej we wtorek, 26 maja 2026 r. decyzji starosta uznała, że nieruchomość spełnia wszystkie ustawowe przesłanki pozwalające na zakwalifikowanie jej jako mienia gromadzkiego według stanu na 5 lipca 1963 r.

Cała sprawa kręciła się wokół pojęcia „mienia gromadzkiego”. Brzmi trochę tajemniczo, ale w rzeczywistości chodziło o specyficzny rodzaj własności, który w przeszłości służył mieszkańcom wsi. Mienie gromadzkie to nieruchomości, które były użytkowane wspólnie przez mieszkańców danej gromady – na przykład jako place publiczne, drogi dojazdowe, wodopoje czy pastwiska. Aby działka mogła zostać uznana za mienie gromadzkie, musi spełniać kilka warunków. Przede wszystkim trzeba udowodnić, że nieruchomość należała do gromady istniejącej w latach 1933–1954 i była faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców przed 5 lipca 1963 r.

Zasadnicze znaczenie dla sprawy miała historia budynku znajdującego się na działce. Jak wynika z materiałów zgromadzonych podczas postępowania, od 1957 r. funkcjonowało tam przedszkole służące mieszkańcom Okunina. Przez pewien czas w budynku mieściła się również szkoła podstawowa. Stało się tak podczas remontu placówki działającej przy obecnej ulicy Nowodworskiej. Po przeniesieniu przedszkola do innej lokalizacji, obiekt zaczął pełnić funkcję mieszkań zastępczych dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Według ustaleń urzędników taki sposób użytkowania budynku utrzymuje się do dziś. Władze miasta wskazywały we wniosku, że nieruchomość przez lata służyła zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności i miała charakter użyteczności publicznej. To właśnie ten fakt był jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za uznaniem działki za mienie gromadzkie.

W toku postępowania przeanalizowano liczne dokumenty geodezyjne i ewidencyjne przechowywane w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Nowym Dworze Mazowieckim oraz w ewidencji gruntów. W protokole ustalenia stanu władania gruntami sporządzonym w 1965 r. przy wskazanej działce widniał zapis „przedszkole”. Taką samą informację odnaleziono na archiwalnych szkicach geodezyjnych. Kolejne dokumenty z lat sześćdziesiątych, siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wskazywały jako władającego nieruchomością jednostki odpowiedzialne za oświatę i kulturę. Szczególnie istotny okazał się rejestr gruntów z 1985 r., w którym przy tej działce wprost wpisano określenie „mienie gromadzkie”. Urzędnicy sięgnęli również do historycznych wytycznych dotyczących dokumentowania mienia gromadzkiego. Wynika z nich, że tego rodzaju nieruchomości były często przekazywane lokalnym społecznościom jeszcze w XIX wieku i przeznaczane na cele wspólne, takie jak szkoły, sołtysówki czy inne obiekty służące mieszkańcom.

Ważnym elementem postępowania były także zeznania świadków. W marcu 2026 r. starosta nowodworska, Magdalena Biernacka przesłuchała mieszkańców Okunina, którzy pamiętali funkcjonowanie obiektu. Świadkowie potwierdzili, że budynek był wykorzystywany jako przedszkole, a następnie jako szkoła. Po zakończeniu działalności edukacyjnej służył osobom potrzebującym jako miejsce zamieszkania. Zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi prowadzącemu postępowanie stwierdzić, że nieruchomość była wykorzystywana nie przez wąską grupę osób, lecz przez ogół mieszkańców miejscowości. Tym samym spełniała podstawowe kryteria mienia gromadzkiego.

W uzasadnieniu decyzji przypomniano również administracyjną historię Okunina. W chwili wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych miejscowość należała do gromady Janówek. Przez wiele lat pozostawała częścią gminy Wieliszew w powiecie legionowskim. Dopiero 1 stycznia 2002 r. Okunin został włączony do granic Nowego Dworu Mazowieckiego i znalazł się w powiecie nowodworskim. Zmiana granic administracyjnych nie wpłynęła jednak na konieczność wyjaśnienia historycznego statusu nieruchomości.

Jak podkreślono w uzasadnieniu, decyzja ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz potwierdza stan istniejący w dniu 5 lipca 1963 r. Starosta wskazała również, że nieruchomość będzie podlegać dalszym procedurom regulacyjnym wynikającym z przepisów dotyczących samorządu terytorialnego. Jednocześnie wszelkie dotychczasowe prawa mieszkańców związane z korzystaniem z tego rodzaju mienia pozostają nienaruszone. Decyzja została skierowana do burmistrza Nowego Dworu Mazowieckiego oraz odpowiednich komórek administracyjnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami została podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w urzędach, publikację w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) oraz ogłoszenie w lokalnej prasie. Od rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do wojewody mazowieckiego za pośrednictwem starosty nowodworskiej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.

Zdjęcia: www.google.com/maps, www.nowydwormazowiecki.e-mapa.net,